ต้นกาแฟของในหลวง
บ่ายวันนั้นแดดร้อนมาก เมื่อทั้งสองพระองค์ทรงพระดำเนินถึงยอดเขา เบื้อง หน้าพระพักตร์นั้นเต็มไปด้วยไร่กัญชาไร่ฝิ่น แต่หาได้ลดละพระวิริยะของพระเจ้าแผ่นดินและพระราชินีทั้งสองพระองค์นี้ไม่ กลับทำให้ทรงมีพระราชหฤทัยที่เข็มแข็ง และเป็นแรงผลักดันให้ต้องทรงเร่งรีบช่วยเหลือพวกเขาเหลานั้น ให้มีอยู่มีกินด้วยอาชีพที่สุจริต
พระ บาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทรงมีพระราชสัณฐานกับชาวเขาที่อาศัยอยู่บนยอดเขานั้นโดยไม่ ทรงถือพระองค์เลย ทรงมีพระราชดำรัสถามถึงการทำมาหากินและชีวิตความเป็นอยู่ ยังความปราบปลื้มสู่ชาวเขาทุกเผ่าทุกพงศ์เป็นอันมาก ในใจของพวกเขานั้นเคารพเทิดทูนพระเจ้าแผ่นดินของเขาอยู่แล้ว ครั้นเมื่อรู้ว่า “นายหลวง” ของพวกเขาจะเสด็จฯไปเยี่ยมถึงที่เช่นนั้น การต้อนรับขับสู่ย่อมไม่ธรรมดา สิ่งของที่ดีที่สุดจากทุกครอบครัวทุกบ้านเรือนนั้นถูกจัดแต่งอย่างวิจิตรเพื่อพร้อมที่จะทูลเกล้าฯถวาย “นายหลวง” โดยตรง
คำว่า “นายหลวง” เป็นคำที่ชาวเขาใช้เรียกพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีความหมายว่า “เจ้านายสูงสุดที่อยู่ในพระบรมหาราชวัง” นับแต่นั้นเป็นตนมา คำว่า “นายหลวง” นี้เป็นที่นิยมของคนไทยทั้งปวง เพราะเมื่อพูดแล้วรู้สึกใกล้ชิดไม่ห่างเหิน ในภายหลังคำนี้ได้เพี้ยนมาเป็น “ในหลวง” ที่นิยมใช้กันจนปัจจุบันนี้ ซึ่งคำนี้มีความหมายใกล้เคียงกับคำเดิม นั่นคือ “ผู้อยู่ในพระบรมหาราชวัง”
จากการเสด็จฯครั้งนั้น ชาวเขาทั้งหลายทั้งปวงต่างให้คำมั่นสัญญากับ “นายหลวง” ของเขาว่าจะเลิกปลูกสิ่งเสพติดเหล่านี้ โดยจะหันไปปลูก “กาแฟ” ตามพระราชดำริที่ทรงแนะนำ ในขณะเดียวกัน “นายหลวง” ก็ทรงให้คำมั่นสัญญาว่าจะช่วยเหลือในทุกทางอย่างเต็มที่และติดตามผลอย่างสม่ำเสมอ
ปีรุ่งขึ้น … ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระราชาที่มีต่อประชาชน และด้วยความรักเทิดทูนสูงสุดของประชาชนที่มีต่อพระราชา ล้นเกล้าทั้งสองพระองค์ได้เสด็จฯกลับไปเยี่ยมชาวเขาเหล่านั้นอีกครั้ง ผู้ นำชาวเขาได้กราบบังคมทูลฯ ว่าชาวเขาทั้งหลายเลิกปลูกฝิ่นและกัญชาแล้ว เป็นที่โสมนัสต่อล้นเกล้าทั้งสองพระองค์เป็นอันมาก ทั้งนี้ทรงมีพระราชบัญชาให้เดินนำทางไปทอดพระเนตร
เนื่องจากระหว่างทางขึ้นไปนั้นเป็นยอดเขา ยานพาหนะต่างๆไม่สามารถเข้าถึงได้ ต้องขึ้นไปด้วยการเดินเท่านั้น กว่าจะเสด็จฯถึงยอดเขา ข้าราชบริพาร ทหาร ตำรวจ ที่ตามเสด็จทั้งหลายต่างเหนื่อยหอบกันถ้วนหน้า จนหลายคนเป็นลมล้มไปก็มี ครั้งนี้เบื้องหน้าที่ปรากฏต่อพระพักตร์นั้น ไม่มีฝิ่นและกัญชาแล้ว แต่เป็นเพียงต้นกาแฟหนึ่งต้น ผู้ตามเสด็จทั้งหลายต่างเคร่งเครียดเพราะเดินมาไกลด้วยความเหน็ดเหนื่อยเพียงเพื่อมาดูกาแฟต้นเดียว และเกรงว่าทั้งสองพระองค์จะทรงกริ้วเอาได้
วินาทีนั้นเอง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ตรัสออกมาด้วยน้ำพระราชหฤทัยอันยิ่งใหญ่ว่าทรงพอพระราชหฤทัยที่ที่นี่ไม่มีไร่ฝิ่นแล้ว การที่ได้มาเห็นกาแฟต้นแรกในปีนี้นับเป็นการพัฒนาอีกขั้นหนึ่งของชาวเขา จาก นี้ไปคงจะมีกาแฟเพิ่มเป็นสองต้น สามต้น